على زمانى قمشه اى

205

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

نقطه‌اى كه به ازاى t به دست آمده است : حساب انتگرال عبارت است از « روش پيدا كردن مسافت پيموده شده ، به شرطى كه رابطه بين سرعت و زمان معلوم باشد » يا به‌طور كلى « پيدا كردن مقدار مجموع عمل يك كميت متغيّر » . روشن است كه اين مسأله وارونه ديفرانسيل‌گيرى يعنى مسأله يافتن سرعت است و به‌وسيله « انتگرال‌گيرى » حل مىشود ، و هم‌پايه با مسأله پيدا كردن مساحت زير منحنى است كه از نمايش تغييرات سرعت نسبت به زمان به دست آمده باشد . مسافت پيموده شده ، در فاصله زمانى از لحظه t 1 تا t 2 برابر است با سطحى كه زير منحنى نمايش تغييرات سرعت قرار دارد و عرض‌هاى نقطه‌هايى كه متناظر مقدارهاى T 1 تا T 2 است ، محدود باشد . گذشته از مفهوم‌هاى متغير و تابع ، بعدها مفهوم « حدّ » هم به يكى از پايه‌هاى ديفرانسيل و انتگرال ، و هم به يكى از پايه‌هاى آناليز تبديل شد . در